Zabawa: Brał udział w akcji III Most, teraz współtworzy pomnik historii [ZDJĘCIA, WIDEO]

 

Ostatni żywy uczestnik akcji III Most po ponad siedemdziesięciu latach znów dotknął legendarnej Dakoty. To pozostałości samolotu, które trafiły do Sanktuarium bł. Karoliny Kózkówny w Zabawie. Maszyna jest identyczna, jak ta, która brała udział w akcji III Most. Przesłano wtedy do Londynu części niemieckiej tajnej broni.

97-letni pułkownik Zdzisław Baszak, pseudonim Pirat, zastępca dowódcy operacji III Most, przyznaje, że nie mógł zasnąć przed ponownym spotkaniem z Dakotą. Wspomnienia wróciły ze zdwojoną siłą, a pułkownik wciąż się zastanawia, co można było zrobić lepiej, na przykład spalić samolot w przypadku niepowodzenia akcji. – Na miejscu żeśmy głupieli. Wszyscy nie wiedzieli, co ze sobą zrobić. Dzisiaj w nocy, jak nie spałem, to się stuknąłem w głowę, dlaczego nasi nie wpadli na pomysł, żeby nalać na miejscu benzynę do kanistrów – mówi.

dakota-13

Ks. Zbigniew Szostak, kustosz sanktuarium w Zabawie planuje budowę hangaru, w którym znalazłby się szkielet samolotu Douglas C-47 Skytrain/Dakota z oryginalnymi pozostałościami. – Chcemy zbudować hangar, który będzie pokazywał wszystkie akcje, czyli trzy mosty – mówił w rozmowie z pułkownikiem ks. Zbigniew Szostak, kustosz Sanktuarium bł. Karoliny Kózkówny w Zabawie.

Pod tym hangarem będzie Dakota ze zrekonstruowanym szkieletem na tyle, ile brakuje. Wykorzystamy te wszystkie historyczne elementy. Będzie gnojnica, którą pułkownik podkładał pod koła. Moim marzeniem jest też to, żeby w drugiej części placu powstał pawilon edukacyjny – tłumaczył ks. Szostak.
To więcej niż bym sobie wymyślił – skomentował plan Zdzisław Baszak.

Na razie jednak kustosz sanktuarium i Urząd Gminy Radłów pytają o osoby, które chcą pomóc w stworzeniu miejsca pamięci akcji III Most wraz z wrakiem Dakoty. – My na pewno ze strony urzędu postaramy się pomóc finansowo. Tak, jak namawia kustosz – zorganizujmy operację IV Most, która upamiętni I, II, i III akcję. Ten apel, jeśli trafi do ludzi, którzy mają otwarte serca i trochę pieniędzy, ale też są zamiłowani w historii, to myślę, że nam się uda – mówił Zbigniew Mączka, burmistrz Radłowa. Gmina zapowiada też starania o środki zewnętrzne na budowę pomnika.

Pułkownik Zdzisław Baszak doradzał, w jaki sposób upamiętnić jedną z najważniejszych akcji II wojny światowej.  – Przyznam, że nie bardzo wiedziałem, czego się tutaj spodziewać. Dowiedziałem się, że to pruli i wysadzali w powietrze, to pewnie będzie bardzo zniszczone. Kwestia, jak się to teraz uzupełni, bo trzeba będzie sporo dołożyć – mówi. A Dakota przeszła sporo przed przyjazdem do Zabawy. Była między innymi atrakcją w Euro Disneylandzie, ale służyła też w filmach wojennych.

dakota-24

W lipcu planowane są spotkania przy pozostałościach Dakoty w Zabawie. 22 lipca stanie tam obozowisko. Będzie też rekonstrukcja lądowiska Motyl i zajęcia z grupą rekonstrukcyjną. Dzień później – rocznica operacji III Most i spotkanie z kombatantami połączone z lekcją historii.

Posłuchaj relacji:

Patrycja Wolnik