Podłoże jest stabilne – mówi archeolog Ewa Kędzierska. Wszystko wskazuje więc na to, że podziemna trasa turystyczna w bazylice katedralnej w Tarnowie będzie mogła powstać. Półtora tygodnia trwały prace badawcze prowadzone przez archeologa i geologa.
W bazylice powstały dwa wykopy, sięgały one do prawie 2,5 metra głębokości. W jednym i drugim miejscu natrafiono na dawne pochówki.
– Najwięcej pozostałości szczątków ludzkich znajdowało się w pierwszym wykopie. Widoczne były tam w miarę regularnie ułożone pochówki. Szczególnym był pochówek kobiety w zaawansowanej ciąży. Oprócz tego zarysy trumien, pozostałości metalowe, czyli gwoździe. W wykopie drugim znaleźliśmy medalik, bardzo stary. W tym momencie nie można określić chronologii. Trzeba go poddać konserwacji, ale myślę, że jest to XV wiek. Także znaleźliśmy szpilkę. To jest dosłownie igła w stogu siana. Niewielki artefakt długości około 4 cm.
Podczas badań pracował także geolog. Wyniki z odwiertów będą ważne w przygotowaniu dokumentacji, aby mogła powstać podziemna trasa turystyczna.
– Wstępne wyniki badań wykazały, że jest to wykonalne, bo podłoże jest stabilne. Geolog zrobił odwierty do 6 metrów. Mamy nadzieję, że zamierzenie się uda. Katedra jest wyjątkowa. Mam nadzieję, trzymam mocno kciuki, że projekt trasy podziemnej przejdzie i uda się to wykonać. Miejsce jest cudowne.
– mówi archeolog Ewa Kędzierska.
Podczas prac nie udało się odnaleźć kolejnej krypty.
– Mieliśmy przepuszczenie, że w nawie Serca Pana Jezusa natkniemy się na kryptę, którą wykazał georadar. Ale wykop sondażowy ma to do siebie, że on ma swoje granice. Więc ta krypta może być tak naprawdę dwa metry dalej, pół metra dalej. W tym wykopie nie natrafiliśmy na nią.
Z zakończonych badań cieszy się ks. dr Sebastian Musiał, zastępca dyrektora Muzeum Diecezjalnego, pomysłodawca badania krypt i powstania podziemnej trasy turystycznej.
– Podstawowym dla nas wnioskiem po tych badaniach, które zostały przeprowadzone jest to, że grunt, który występuje pod katedrą nadaje się do tego, aby rzeczywiście w nim prowadzić prace związane z budową trasy turystycznej, z naciskiem na metodę górniczą. Nie będziemy zdejmować posadzki, ale wszystko będzie działo się wewnątrz, właściwie pod katedrą. Pierwszy projekt zakłada, że zacznie się ona od nawy Serca Pana Jezusa, czyli od kaplicy dawnej nocnej adoracji bądź kaplicy męczenników czasów II wojny światowej i pod nią byłoby wejście, a wyjście byłoby pod obecną zakrystią.
Podczas prac znaleziono także fragmenty unikalnej dachówki z XVI wieku oraz poprzednich posadzek.
– Została odnaleziona posadzka z czasów biskupa Zieglera, czyli jest to początek XIX wieku, gdzie mieliśmy do czynienia z fragmentami cegły, kamienia, płyt, ułożonych w jedną całość. Potem, w latach 50. XIX wieku została przez ówczesnego proboszcza zakupiona posadzka ze spalonego pałacu Lubomirskich w Dąbrowie Tarnowskiej i założona właśnie na tą. W czasie tych prac również wyszły te płyty z zamku w Dąbrowie Tarnowskiej, a pod chórem w czasie wykopu odnaleźliśmy fragmenty posadzki z XX-lecia międzywojennego.
Badania przyniosły także wnioski, że dawny kościół był mniejszy od kolegiaty i był bardziej przesunięty w stronę dzisiejszego prezbiterium.
– Podczas prac pod względem archeologicznym dowiedzieliśmy się bardzo ciekawej kwestii. Wykop pierwszy, czyli w nawie bocznej, pokazał nam, że jesteśmy po zewnętrznej stronie murów kolegiaty. Wiadomo, że są tam pochówki, bo taki był wtedy zwyczaj chowania w okolicy kościoła. Natomiast pod chórem te pochówki pojawiły się po wewnętrznej stronie murów, czyli wnioskuję z tego, że pierwszy kościół był zdecydowanie mniejszy i był bardziej przesunięty w kierunku wschodnim. Ponieważ pomimo tego, że jesteśmy w obrębie wewnętrznych murów, bo tak był założony drugi sondaż, mamy pochówki, które normalnie znajdowały się na zewnątrz kościoła. Tutaj mamy całkowicie nowy wniosek do historii kościoła
– mówi archeolog Ewa Kędzierska.
Przypomnijmy, że powstanie podziemnej trasy turystycznej w bazylice katedralnej w Tarnowie planowane jest na jubileusz 700-lecia Tarnowa w 2030 roku.
