Zakopane w lipcu kojarzy się z ruchem na szlakach, kolejkami pod Giewont i letnim tłumem na Krupówkach. W ostatni weekend miesiąca do tego kalendarza dochodzi jednak dodatkowy powód, żeby zatrzymać się pod Tatrami na dłużej. Od 24 do 26 lipca potrwa XI Zakopiański Festiwal Literacki, podczas którego będzie można spotkać znanych autorów, posłuchać rozmów o książkach, wziąć udział w wydarzeniach dla dzieci i poznać najnowsze bestsellery o lokalnych dziejach.
„Opowieści stąd” i trzy dni spotkań z literaturą
Tegoroczna edycja festiwalu odbywa się pod hasłem „Opowieści stąd”. To dobrze pasuje do Zakopanego, bo niewiele polskich miast ma tak bogatą historię i malowniczy krajobraz, a jeszcze mniej tak bogatą opisującą to literaturę. Festiwal nie ogranicza się jednak do opowieści wyłącznie o Podhalu. W programie pojawiają się także rozmowy o języku, tożsamości, samotności, Szkocji, Berlinie, Madrycie, Głuchołazach czy poprzemysłowych krajobrazach w różnych miejscach Polski.
Najważniejszym punktem programu będą spotkania autorskie i rozmowy na Placu Niepodległości. Już pierwszego dnia festiwal otworzy rozmowa profesora Jerzego Bralczyka z Michałem Ogórkiem pod tytułem „Język, moja ojczyzna?„. To propozycja dla tych, którzy lubią rozmowy o polszczyźnie prowadzone z erudycją, ale też z dystansem i humorem.
Książki autorów pojawiających się w programie festiwalu, m.in. Jerzego Bralczyka, Michała Ogórka, Ingi Iwasiów czy Zośki Papużanki, można znaleźć w Księgarni Internetowej Znak.
Tego samego dnia zaplanowano spotkania z Patrycją Bukalską wokół książki „Ziemia jednorożca. Podróż po Szkocji„, z Ingą Iwasiów wokół powieści „Bambino” oraz z Zośką Papużanką wokół książki „Solo„. W programie znalazła się także rozmowa o zakopiańskiej i podhalańskiej tożsamości z Aleksandrą Karkowską, Mariuszem Koperskim i Maciejem Krupą. Wieczorem festiwal przeniesie się na Harendę, gdzie odbędzie się spotkanie związane z antologią opowiadań Związku Pisarzy ze Wsi, a dzień zakończy pokaz filmu „Sokół maltański” w Kinie Miejsce.
Od Makuszyńskiego po współczesny reportaż
Drugi dzień festiwalu przeniesie literaturę z zamkniętych sal w przestrzeń miejską i otworzy debatę o kondycji współczesnego rynku wydawniczego.
Sobota zacznie się od spaceru miejskiego „Zakopane Kornela Makuszyńskiego„. To jeden z tych punktów programu, które pokazują, że festiwal literacki nie musi odbywać się wyłącznie przy stoliku z mikrofonem. W mieście takim jak Zakopane sama przestrzeń staje się częścią opowieści.
Później program wróci na Plac Niepodległości. Zaplanowano m.in. rozmowę z krytykiem literackim Wojciechem Szotem o tym, jak wybierać książki i nie zgubić radości czytania wśród tysięcy nowości. Będzie też spotkanie z Magdaleną Parys wokół „Trylogii Berlińskiej„, rozmowa z Krzysztofem Vargą o książce „Śmiejący się pies” oraz spotkanie z Moniką Sznajderman z okazji trzydziestolecia Wydawnictwa Czarne. Dla czytelników to dobra okazja, by potraktować festiwal jako punkt startu do dalszych poszukiwań literatury, reportażu czy książek związanych z historią i pamięcią miejsc.
Niedziela z autorami i gala nagród
Finałowe spotkania skupią się wokół reportażu, literatury faktu oraz podsumowania dorobku twórców związanych z regionem.
W niedzielnym programie Jakub Ćwiek opowie o książkach „Topiel” i „Tewila Bambi„, a Klaudia Pieszczoch przybliży kulisy powstania „Wysokiego nieba nad Madrytem„. Ofertę literatury faktu uzupełnią rozważania Marty Tomczok wokół „Blizn. Krajobrazów po przemyśle” oraz spotkanie z Ziemowitem Szczerkiem o książce „Końce światów„.
Wieczorem odbędzie się uroczysta gala wręczenia Nagrody Literackiej Zakopanego oraz Nagrody Mecenasa Zakopiańskiego Festiwal Literackiego. Wydarzenie to stanowi formalne podsumowanie i wyróżnienie dzieł podejmujących tematykę tatrzańską oraz zakopiańską, a także promujących szeroko pojętą jakość literacką.
Wydarzenia dla dzieci i rodzinny wymiar festiwalu
Organizatorzy przygotowali także osobną strefę edukacyjno-artystyczną, która łączy zabawę na świeżym powietrzu z promocją czytelnictwa wśród najmłodszych.
W Parku Miejskim im. Marszałka Józefa Piłsudskiego zaplanowano animacje „Tatrzańska przygoda odkrywców„, zajęcia literacko-plastyczne, warsztaty z gliny, czytanie na trawie, spotkania autorskie i zajęcia ekologiczne. Dzieci będą mogły spotkać się z popularnymi autorami książek dla dzieci m.in. z Joanną Jagiełło, Małgorzatą Strękowską-Zarembą i Rafałem Witkiem.
Festiwal staje się dzięki temu wydarzeniem otwartym na odbiorców spoza grona stałych bywalców spotkań literackich. Rodzina spędzająca weekend w Zakopanem może połączyć spacer oraz warsztaty z kontaktem z książkami bez tworzenia osobnego, dorosłego planu. Po powrocie z urlopu łatwiej podtrzymać to zainteresowanie poprzez dobór lektur dopasowanych bezpośrednio do wieku i potrzeb najmłodszych.
Kulturalny przystanek w środku wakacji
Zakopiański Festiwal Literacki wyróżnia się lokalizacją, która naturalnie generuje narrację historyczną. Góry, stare pensjonaty, Krupówki, Harenda, szlaki i pamięć dawnych mieszkańców tworzą tło zintegrowane z programem. W tej edycji organizatorzy wykorzystują je jako punkt wyjścia do analizy języka, miasta, regionu, podróży i współczesnych publikacji.
Dla jednych to okazja do rozmowy z ulubionym autorem, dla innych – sposób na odkrycie nazwisk, po które wcześniej nie sięgali. Z perspektywy osób rzadko planujących urlop pod kątem wydarzeń kulturalnych, festiwal stanowi przypomnienie, że literatura nie musi konkurować z podróżowaniem. Czasem najlepiej sprawdza się w drodze.
