Nikogo nie zdradził. Nie złamały go kilkudniowe tortury. 'Za Ojczyznę w potrzebie życia nie szczędził” – to tytuł książki, która opowiada o Żołnierzu Wyklętym – majorze Janie Gołdaszu ps. 'Szczyt”. Publikację będzie można zdobyć na antenie Radia RDN Małopolska.
Major Jan Gołdasz był komendantem Armii Krajowej obwodu Przemyśl. Pod koniec września 1939 roku tworzył konspirację na terenie południowo-wschodniej Polski – mówi autorka książki historyk Irena Kozimala.
– Przed objęciem funkcji komendanta obwodu przez Jana Gołdasza w Przemyślu doszło do wpadki, w wyniku której cudem uniknął aresztowania poprzedni komendant obwodu porucznik Emil Czerny. Musiał wtedy się ukrywać i w tym momencie zaproponowano kierowanie obwodem Janowi Gołdaszowi. Można powiedzieć, że to sytuacja tragiczna, ponieważ jeden z jego podkomendnych nawiązał współpracę z Gestapo. Został aresztowany i zmusili go do podpisania tej współpracy. On wydał ok. 100 ludzi, w tym samego Jana Gołdasza, który został aresztowany i po trudnych przesłuchaniach na Gestapo został zakatowany. Nikogo nie wydał, został pochowany jako NN.
W konspiracji uczestniczyła cała rodzina Gołdaszów, razem z Janem sześcioro rodzeństwa działało w podziemiu niepodległościowym, wszyscy doświadczyli represji władz komunistycznych – dodaje autorka.
– Kontynuowali działalność w konspiracji w czasie II wojny światowej, również jego siostra, która była sanitariuszką w oddziale. Jego brat, Józef po wojnie stał się po wojnie dowódcą oddziału partyzanckiego. Józef razem z bratem Adamem nie chciał wyjeżdżać z Polski, musiał uciec. Represjonowała była cała rodzina, nie tylko bracia, którzy byli wzywani na przesłuchania na UB, ale także rodzice, u których przeprowadzono rewizję i właściwie cały majątek został przewieziony do siedziby UB.
Bogato ilustrowana biografia komendanta Związku Walki Zbrojnej Jarosław i obwodu Armii Krajowej Przemyśl ukazała się pod patronatem Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL.
Autorka publikacji Irena Kozimala – historyk i specjalista w dziale wystaw Muzeum opisuje w niej wybitnego, komendanta, organizatora struktur AK na terenie południowo-wschodniej Polski w ostatnich dniach września i w październiku 1939 r.
Ponieważ major Jan Gołdasz był szefem struktur AK, o których po wojnie nie mówiło się wcale, albo mówiło się źle, toteż pamięć o nim przez lata stopniowo się zacierała, dlatego książka ma przypomnieć tę postać.
