Przez ponad 250 lat był świadkiem historii Zakliczyna – służył jako dom mieszkalny, dawał schronienie partyzantom Armii Krajowej, a później stał się miejscem pielęgnowania pamięci o regionie. Dziś zabytkowy 'Dom pod Wagą” rozpoczyna nowy rozdział. Po kompleksowym remoncie konserwatorskim będzie ponownie udostępniany zwiedzającym, stając się jedną z najciekawszych atrakcji turystycznych miasta.
Obiekt znajduje się przy ulicy Mickiewicza, prowadzącej z Rynku do kościoła pw. św. Idziego Opata. Pochodzi z 1767 roku i jest jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków Zakliczyna. To także wyjątkowy w skali kraju przykład lokalnej odmiany małomiasteczkowego budownictwa dziewięciosłupowego. Dziewięć drewnianych słupów z zastrzałami tworzy wysokie podcienia i podtrzymuje dach w taki sposób, że układ ścian wewnętrznych mógł być swobodnie zmieniany w zależności od potrzeb mieszkańców.
Historia 'Domu pod Wagą” jest równie niezwykła jak jego architektura. W czasie II wojny światowej mieszkała tu Magdalena Międzyrzecka, ps. 'Waga”, działaczka Armii Krajowej, która udzielała schronienia partyzantom. To właśnie od jej pseudonimu pochodzi nazwa budynku.
Po wojnie obiekt stał się ważnym miejscem popularyzowania historii regionu. Od 1973 roku działał tu amatorski teatr prowadzony przez Stefana Ściborowicza, później Izba Pamiątek, a od 2002 roku Muzeum Grodzkie 'Pod Wagą”, prezentujące eksponaty etnograficzne oraz pamiątki związane z historią Zakliczyna i działalnością ruchu oporu. Muzeum zakończyło działalność w 2013 roku.
Nowy etap rozpoczął się w 2022 roku, gdy Gmina Zakliczyn uregulowała stan prawny nieruchomości i stała się jej właścicielem. Po przygotowaniu dokumentacji budowlano-konserwatorskiej ruszyły prace, które były niezbędne, ponieważ zabytkowy obiekt znajdował się w bardzo złym stanie technicznym.
Remont konserwatorski z zachowaniem historycznych elementów kosztował blisko 1,2 mln zł. Ponad milion złotych, czyli 85 proc. wartości inwestycji, pochodziło z dofinansowania ze środków Unii Europejskiej przekazanych przez Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Wkład własny Gminy Zakliczyn wyniósł blisko 180 tys. zł.
Opiekę nad odrestaurowanym zabytkiem przejmie Zakliczyńskie Centrum Kultury, które będzie udostępniać 'Dom pod Wagą” zwiedzającym.
