Tarnów pełnił ważną funkcję w czasie powstania styczniowego. O Bohaterskich Walkach przypomina kwatera powstańców na starym cmentarzu. W 162. rocznicę powstania w tym miejscu spotkali się tarnowianie, żeby oddać hołd tym, którzy walczyli o wolną Polskę.
Tak naprawdę Tarnów może sam udziału nie brał, natomiast walki toczyły się za kordonem Cesarskim, czyli po tamtej stronie Wisły i wielu tarnowian, wielu ludzi z tego regionu, z terenu szeroko rozumianej ziemi tarnowskiej uczestniczyło. Mało tego, później po zakończeniu już tych walk wielu powstańców tutaj przybyło i tu leczyli się czy to w lazarecie u Sanguszków czy w szpitalu i wielu z nich pozostało tutaj na zawsze. Ich pamięć warto czcić. Pamiętać nie tylko o tych wydarzeniach, ale przede wszystkim o tych bohaterach, którzy przyczynili się do tego, że w roku 1918 ostatecznie skończyliśmy z zaborami i możemy żyć w wolnej Polsce.
– mówił Mieczysław Czosnyka z Fundacji im. Jana Szczepanika
W pomoc angażowały się również tarnowskie kobiety, które założyły stowarzyszenie obejmujące opieką potrzebujących.
Heroiczne akty odwagi pojawiały się nawet ze strony dzieci.
– Mamy coś takiego jak dzieci tarnowskie. To była młodzież gimnazjalna. Chłopcy rzędu 12, 13, 14 lat, którzy nic nie mówiąc rodzicom, w ciągu jednego dnia umówili się pod kapliczką św. Walentego i udali się w kierunku kordonu granicznego. Jednak zapobiegliwi rodzice w porozumieniu z żandarmerią zdążyli ich złapać, bo różnie mogłoby się to dla tych chłopców skończyć.
– mówił Wojciech Sypek, nauczyciel historii i historyk
W rocznicę powstania, przed pomnikiem upamiętniającym powstańców wybrzmiał apel poległych, złożono kwiaty oraz znicze.
Sam znajdujący się na Starym Cmentarzu w Tarnowie pomnik jest bardzo charakterystycznym symbolem upamiętniającym powstanie. Ma formę kopca usypanego z polnych głazów zwieńczonego krzyżem żeliwnym. Do głazów przymocowano herb Rzeczpospolitej Trojga Narodów, tablice z nazwiskami powstańców i dużą tablicę z napisem „1863 Poległym za Ojczyznę”. Całość otoczona jest ogrodzeniem z łańcucha.
