To z Tarnowa wyruszył pierwszy transport więźniów do obozu Auschwitz-Birkenau. Tutejsze więzienie zostało wykorzystane przez nazistów to przetrzymywania zatrzymanych w 'łapankach” patriotów. Łącznie wyszło z niego w stronę Oświęcimia 7 tysięcy ludzi.
Dziś (27.01) mieszkańcy uczcili 81. rocznicę wyzwolenia obozu zagłady.
-Tarnowska historia jest o tyle szczególna, że to, co na całym świecie jest słowem kluczem, słowo Auschwitz, które się kojarzy z niemieckimi zbrodniami, ta historia zaczęła się w Tarnowie. W roku 1940 z Tarnowa podążył pierwszy pierwszy transport polskich więźniów do tego tworzonego przez Niemców obozu
-mówił historyk Wojciech Sypek
Jak podkreśla prezes towarzystwa pamięci Auschwitz-Birkenau w Tarnowie Ryszard Lis, również w kolejnych latach ogromna część więźniów trafiających do tego obozu, wychodziła z tarnowskiego więzienia.
-Tarnów miał na nieszczęście najnowocześniejsze wówczas więzienie w Polsce. Niemcy wymyślili, że to będzie zbiorcze więzienie dla ludzi, których wyłapią. Tych, którzy działali już wtedy w podziemiu oraz zwykłych ludzi zabranych z łapanek. Z samego Tarnowa i okolicy wywieziono około 2 tysięcy ludzi. Ze znajdującego się w mieście więzienia łącznie wyszło 7 tysięcy ludzi. Z całej Małopolski 17 tysięcy.
Ryszard Lis dodaje również, że aby te wydarzenia się nie powtórzyły, konieczna jest pamięć o tragicznej historii.
-Musimy pamiętać o tej tragicznej historii naszego miasta i narodu, ponieważ historia jest powtarzalna. Mówił o tym bardzo pięknie profesor Turski, żeby pamiętać, bo może kiedyś taki drugi Auschwitz nas zaskoczy znowu. I to się może stać. Tym bardziej, że świat jest bardzo niespokojny.
Tarnowskie obchody 81. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau odbyły się przy Pomniku Pierwszego Transportu do KL Auschwitz w Tarnowie, który znajduje się pomiędzy ulicami Bóżnic, Waryńskiego i Dębową, obok Starej Żydowskiej Łaźni. To z tego miejsca Niemcy wyprowadzili pierwszą grupę więźniów.
-14 czerwca 1940 roku 728 mężczyzn, głównie Polaków, również młodych ludzi wyruszyły pierwszym transportem do miejsca, które w normalnym świecie w ogóle nie powinno istnieć. Miejsca tak straszliwego i tak mrocznego, że trudno sobie to nawet dzisiaj wyobrazić, że człowiek, człowiekowi zgotował taki los
-mówił prezydent Tarnowa Jakub Kwaśny.
Obok pomnika stoi budka telefoniczna, w której można odsłuchać historie wojenne, a także nazwiska osób wywiezionych do Auschwitz w pierwszym transporcie.
Bramy KL Auschwitz otwarto 27 stycznia 1945 roku. Wyzwolenia doczekało około 7,5 tysiąca więźniów.